Sebahattin Karaca

İşte bu davetlerden birisi 2015 Mart ayı içerisinde geldi. Kuruluşunda da aktif rol aldığım Ankara Otelcilik Okulu Mezunları Derneği (ANOMED) yönetim kurulu başkanı Ömer Faruk ÖZEN’in 45 yıl önce mezun olduğum, Ankara Otelcilik Okulu konferans salonunda yapılacak söyleşiye konuşmacı olarak beni davet etmesi ile çok mutlu oldum. Öyle zannediyorum, her kim mezun olduğu okuldan, yapılacak bir söyleşiye, konuşmacı olarak davet edilirse en az benim kadar mutlu olur.

Heyecanlandım

Söyleşinin konusu “Turizmde Başarının Sırlarıydı”. Turizmde başarı en sevdiğim konu başlıklarından biriydi. Söyleşi günü, saat 9.00 civarında 45 sene önce mezun olduğum okul kapısından içeriye girdim. Heyecanlandım. Duygularım altüst oldu. Daha henüz gençliğe geçiş yıllarımda, ailemden ilk defa ayrıldığımda burası bana sadece okul değil, aynı zamanda aile yuvası da olmuştu. 3 yıllık yatılı okul hayatımda, beynime işlenmiş okulun tüm köşe bucağını tek tek gezip dolaşmak, her şeyi yeniden görmek, ellerimle yeniden dokunmak istiyordum. Yatılı okulun o bilinen kokusu bile, burnumda tütmüş olacak ki, size itiraf edeyim, birkaç defa derin, derin o kokuyu içime çektim. İlk defa televizyonu burada gördüm. (O yıllarda sadece İstanbul ve Ankara’da TRT deneme yayınları yapıyordu.) İlk folklor çalışmasına burada katıldım. Paylaşma ve dayanışmanın hayattaki önemini ilk kez burada kavradım. Sosyal olmayı, mutfak dersinde yemek yapabilmenin temel kurallarını burada öğrendim. Tertip, düzen, temizlik ve adabı muaşeret kurallarını uygulamalı, ders müfredatıyla burada gördüm. Tüm hatıralarımı dün gibi yeniden yaşadım. Hangi sınıflarda okuduğumu, nerelerde tatbiki çalışmalar yaptığımızı, öğretmenlerimizi, hocalarımızı, arkadaşlarımı, yaşanmış her ne varsa bunca yıldan sonra film şeridi gibi gözümün önünden geçti. Bizleri eğiten ve bugün hayatta olmayan öğretmenlerimizi hatırladım. Biraz sonra yapılacak olan söyleşide tanıdığım bir öğretmenin, söyleşiye gelmesini umut ettim. 45 sene önce oturduğum sıralarda bugün oturan öğrenciler ile “Turizmde Başarı” konusunda söyleşi yaparken, konuşmacı olmak yerine, bir an için onların arasında öğrenci olmayı istedim, duygusallaştım.

Benimle beraber söyleşiye katılacak olan Artunç ATİLLA, Aslan TÜRKER, Yavuzalp Çerçi, Lobby de buluştuk. Okulumuzun uygulama otelinin salonunda birer bardak çayı yudumladık. O esnada hepimiz aynı anda, yıllar önce sabah kahvaltısındaki koca çaydanlıktan içtiğimiz çayı, pişmiş yumurtayı, balı ve reçeli konuştuk. Reçeller daha yeni girmişti küçük porsiyon ambalajlara. Ne günlerdi diyerek yad ettik. Saat 10.00 olduğunda, salon öğretmenler, öğrenciler ve davetliler ile dolmuştu.

Konuşmacılar okuldan mezun olduktan sonra yaşadıklarını, olumlu – olumsuz her şeyi ile başarıya giden yolu, kendi tecrübelerine dayanarak, öğrencilere hoş seda bir dil ile anlattılar.

İlgi yüksekti

Söyleşi çok verimli ve başarılı geçti. Bir saat süre için planlanan söyleşi, iki buçuk saat sürdü. Öğrenciler pür dikkat dinledi, öğrencilerden sorular alındı. Sorular yerli yerindeydi. Buradan ilgi duydukları anlaşılıyordu. Söyleşi bittiğinde birlikte resimler çekildi. Hep birlikte okulumuzun uygulama otelinin salonunda yemekler yedik, bugünkü eğitimden, uygulamadan, sektörden konuşmaya devam ettik. Kısaca biz bize dertleştik. Meslek sorunlarını şöyle bir irdeledik. Başarılı geçen söyleşinin ardından okul yönetimi ile Mezunlar Derneği Yönetimi, bundan böyle bu tür söyleşilerin faydalı olduğunu konuştular. Yılda en az bir defa yapılmasına karar aldılar. Ertesi gün okulumuzda düzenlenen geleneksel pilav gününe katıldım. Yıllardır göremediğim hocalarımın bir kısmını okul ve sınıf arkadaşlarımdan bazılarını yeniden görmekten dolayı çok mutlu oldum.

Köyün tarihini o kadar güzel anlatıyor ki, onu dinlerken kendinizi kaptırıyor, 3-5 asır geriye gidiyorsunuz. Kozbeyli tarihi hakkında daha fazla bilgi edinmek isteyenlerin, Hüseyin Yurttaş’ın kaleme aldığı ‘’Foça – Kozbeyli’’ kitapçığını temin edip okumalarını kesinlikle tavsiye ederim. Bol resimli kitapta, Kozbeyli ile ilgili her şey detaylı olarak işlenmiş ve resimlendirilmiştir.

Kozbeyli’nin yaklaşık 500 yıl önce kurulduğu varsayılıyor. Önce ‘’Işıkköy (Şıhkebir / Büyükşeyhli)’’ den gelen halkın, Kozbeyli yakınlarındakiYolmuç’u kurup, 150-200 yıl yaşadıktan sonra, Kuzubeyi (derebeyi) önderliğinde Kozbeyli’yi kurduğu söylenmektedir. Başta bir Türk köyü olarak kurulan, Kozbeyli’ye 1800’lü yıllarda Rumların da yerleştiği bilinmektedir. Rumlarla -Türklerin yıllarca beraber yaşadığı Kozbeyli köyünde, farklı mimari özellikleri olan İslam ve Rum haneleri mevcut olup, tüm canlılığı ile dimdik ayakta durmaktadır. Mübadele yıllarından sonra Rumlardan boşalan, sayısı 25-30’u bulan Rum evlerine, Girit’ten, Selanik’ten gelen Türkler yerleştirilmişlerdir. Rum ve Türklerin bir arada yaşadıkları yıllarda, Rumların bir bölümü ticaret ile uğraşırken, diğer bölümü de Türklere ortakçı olurlarmış. Ortakçı olmak:

Bir Türkün toprağını almak, bağ yapmak, 5 yıl kullanmak, 5 yılın sonunda bağı ikiye bölmek ve çubuk tutarak paylaşmaktır.

Mübadele sırasında Kozbeyli halkı çok üzüntülü anlar yaşamıştır. Öyle ki, birbirlerine deli gibi aşık olan Rum kızı ile Türk gencinin aşkları ve ayrılıkları, yıllarca dillerden düşmemiştir. Rum kızının köyü terk etmesinden sonra, kıza âşık olan delikanlının, aşık olduğu kızı ölünceye kadar unutamadığı köy halkı tarafından hala konuşulmaktadır. Kozbeyli buram buram yakın tarih kokan, turistik yer olmaya aday bir köydür.

Foça Belediyesi ve Gediz Üniversitesi arasında bir protokol yapılmıştır. Bu protokolü şahsen ben çok önemsiyorum. Kozbeyli’yi ele alıp dantel gibi işlemesini umduğum Gediz Üniversitesi’nin çalışmaları inşallah kısa sürede sonuçlanır.

Bu çalışma sayesinde, içinde önemli turizm potansiyeli olan Kozbeyli, hak ettiği yere varabilmesi hususunda ivme kazanacaktır.

Projeyi şahsen desteklediğimi söylemekle beraber, yetebileceğini zannetmiyorum. Kozbeyli için yerel halkın, seçilmişlerin ve atanmışların yapabilecekleri çok iş olduğunu düşünmekteyim. Üniversitenin ve diğer aktörlerin birlikte çalışmaları güzel sonuç verdiğinde Kozbeyli’nin, turizm çekim merkezi olacağına da inanmaktayım.

Kozbeyli yerleşim biçimi ve tarzı, eski binaların çokluğu, sokakların darlığı, şirin köy meydanı, gösterişli camisi, tarihi kalıntıları ve sırtını dayadığı ormanı ile görülmeye değer bir yerdir. Son yıllarda Kozbeyli’de açılan butik otel ve güzel bir restaurant bulunmaktadır.

Kozbeyli denilince meşhur dibek kahvesini içebileceğiniz, hediyelik eşya alabileceğiniz dükkânlar mevcuttur. Sattıkları ve servis ettikleri şarapları, kendileri üreten, üç Rum kızının çalıştığı meyhanenin onarımı sürmektedir. Adı Çapkınoğlu Meyhanesi olan mekanın, yakında açılışı yapılacaktır.

Mübadele yıllarından önce, köyde hüküm süren hayatı, Kozbeyli’de yeniden yaşatmak için herkes el ele vermelidir.

İş başı yapmanın zamanı çoktan geldi. Demir tavında dövülünce kıymete biner.

Ama serde Turizmci olmak var ya, bu sebepten iki sözümüzden birisi illa ki turizm olacak.

Ben ilk defa 1984 yılında merhum İsmet Üge – Mehmet Söylemezoğlu ile Yeniköy üzerinden gittim Kozbeyli’ ye. Yeniköy’ü geçtikten sonra yolun sol tarafı gür orman ve yol kenarında gürül – gürül akan çeşmeye çakılmıştı gözlerim. Bu çeşmenin başında daha sonra rakı – karpuz – peynir keyfi yaşamıştık. O zaman yol daha dar ve topraktı. Yavaş yavaş ilerledikten sonra ince, küçük bir tabela gördüm. Üzerinde Kozbeyli yazıyordu. Çok sürmedi biraz sonra köyün içine girdiğimizde gözlerime inanamadım. Her tarafı tarih kokan birbirinden güzel ustaca işlenmiş taş evleriyle, dar sokaklarıyla, küçük meydanıyla, göğe erecek gibi süzülen ince minaresiyle, çeşme ve dereleri ile dik bir yamaca kurulmuş muhteşem bir köy. Hemen oracıkta aklıma Turizm Bakanlığı’nın Kozbeyli için, neden acaba “gezilip görülecek yer” anlamını taşıyan sarı tabelayı, ana yol üzerine koymadığı geldi. O gün arkadaşlarım köy kahvesinde çaylarını yudumlarken ben keyifle köyün her tarafını dolaştım. Açıkça söyleyeyim turizm için gerekli her türlü nüvenin varlığına tanıklık ederken buraya gelmekten çok mutlu olduğumu hissediyordum. O yıllarda köy kahvesinden başka bir şey yoktu.

Buna rağmen konum, yerleşim, evler, meydan, manzara, uzaktan görünen deniz beni çok etkilemişti. Sonraki yıllarda yolum düştükçe uğradım Kozbeyli’ ye her defasında biraz daha sevdim. İnsanlarını tanıdıkca, tarihini öğrendikçe ne yalan söyleyeyim bu köye daha çok bağlandım.

KOZBEYLİ’YE TURİST GEREK

Bu yaz dört turisti Foça’dan alıp Kozbeyli’ye götürdüm. Köy meydanında arabamı park ettim. Aynadan yüzlerindeki ifadeyi görmeye çalıştım. Onlar da benim 1984’de yaşadığım mutluluğu ve şaşkınlığı etrafı izlerken yaşıyorlardı. Arabadan indik. Yürümeye başladık. Sağdaki hediyelik dükkânlarını gezdik. Pek hoşnut oldular. Şakir’in kahvesinin sağından köyün dar sokaklarına girdik. Her bir evin her bir bakire güzelliğin resmini çekerek ilerledik. Aşağı – yukarı – sağa – sola ve ustaca işlenmiş evlerin taşlarına dokuna, sıvazlaya dolaştık. Geçmişte bu köyde Türklerle – Rumların bir arada nasıl kardeşçe yaşadıklarını, içtikleri şarabı kendilerinin nasıl ürettiklerini, kızların servis yaptığı Rum meyhanelerinde, dönemin hüküm süren gece hayatını hayallerimizde canlandırdık. Yorgunluğumuzu atmak ve birer dibek kahvesi içmek için
Şakir’in kahvesinin köy meydanı manzaralı bahçesine oturduk. Kendi aramızda konuşmaya başladık.

“Bu köye; bugün turistin gelebilmesi için atalarımız yer seçimi dâhil olmak üzere, öylesine özenle taş evler yapmış ve bu günlere taşımışlar ki, bu gün sadece bakım onarım ve çevre düzenlemesi kalmış geriye. Elbette konaklama ve yeme içme mekânları da gerekli. Şu an için bu ihtiyaçlara cevap verebilecek köy içinde ve yakılarında tesisler var. Ancak köyün bir an önce yerli – yabancı turistin tur ile veya münferiden gelen turistle hazır hale getirilmesi profesyonellerce ele alınması gerekmektedir.

ESKİ DÖNEM F0ÇA’SI

İzmir yolu bugünkünden daha dar, ana yol duble değil, gidiş- gelişli ve zordu. Çiğli’den Menemen’ e kadar yapılaşma olmadığından bomboş ve tenha idi. Özellikle özel arabası ile İzmir’e gidip – gelen Foçalılar, dönüş yolculuğunu gecenin karanlığına bırakmayı istemezlerdi. Çünkü herhangi bir aksaklık veya aracın bozulması halinde, yolların tenhalığı ve karanlığı ürkütücü olurdu. Yerleşik Foça’nın nüfusu yaklaşık 2850, elektrik ve su abonesi 750 civarında idi. Çöpler üstü açık traktör römorku ile taşınıyordu. Şimdiki Pehlivanoğlu’nun bulunduğu alan Foça Pazaryeri olarak kullanılıyordu ve yeterli idi. Yeni Foça – Foça arasındaki şimdiki yol yerine, dar ve toprak bir yol vardı. Bedesten’in yerinde, eski tuz depoları içinde belediye kömür dağıtır, kömürünü alan bayram sevinci yaşardı. Buna rağmen herkes mutluydu. Herkesin birbirini tanıdığı, birbiri ile akraba olduğu, yolda görünce güler yüzle selam verdiği, dayanışma, yardımlaşma, akşamları ailelerin birbirlerini ziyaret ettiği, kapıların kilitlenmediği bir Foça’ da yaşıyorduk ve mutluyduk. Aliağa neredeyse Foça’dan daha küçük bir ilçe idi.

BUGÜNLERE GELİNDİĞİNDE FOÇA

Foça göç aldı, yerleşim alanları genişledi. Belde ve köyleri birer mahallesi oldu büyükşehir hudutlarına dâhil edildi. İmar planları onama yetkisi büyükşehre geçti. Nüfus arttı, pazaryeri değişti, kısmen kanalizasyon yapıldı, arıtma devreye girdi. Büyükdeniz’de yat bağlama planlaması, balıkçı barınağı yapıldı. Elektrik, su ve telekomünikasyon altyapısı yenilendi. Uydu ve internet yayınları yaygınlaştı. Komşuluk ilişkileri azaldı, arkadaşlıklar yerini internete bıraktı. Araç sayısı çoğaldı, otopark talebi arttı. HERKES BİRBİRİNE ANONİM OLDU VE KAPILAR KİLİTLENDİ.

1- Güneyden:

Foça kendi içinde bu değişikliği yaşarken, değişiklik Foça’nın dışında da tekâmül ediyordu. Son 20 yılda Çiğli ile Menemen arası konutlar ile dolup taştı. Şimdilerde Menemen – Buruncuk arası hızla yapılaşmaktadır. Yakın bir gelecekte Güneyden (İzmir’den) yoğun biçimde gelecek olan nüfus ve yapılaşma artışı, Foça’nın doğal güzelliklerini ve yaşama alışkanlıklarını, en başta tarım alanlarını, turizmini ve denizini tehdit etmeye başlayacaktır. İzmir nüfusunun türlü nedenlerle hızla artması Foça’nın büyükşehir hudutları dâhiline alınmış olması, güneyden gelecek baskıyı yoğunlaştıracak, karşı durulamaz hale getirecektir. Foça’nın yaşayabileceği sorunlar bununla da sınırlı kalmayacaktır. Foça esas baskıyı, başta Kozbeyli ve Yeni Foça olmak üzere kuzeyden gelen dayatma ile yaşayacaktır.

2- Kuzeyden:

Esasına bakılacak olursa, uzun zamandan beri Foça bu tehdit ile yaşamaktadır. 1970’li yıllarda Aliağa gelişim projesi planlandı. Plan içerisinde yer alan limanlar, gemi söküm tesisleri, demir ve çelik fabrikaları, Petkim tesisleri vardı. Planlamadan hemen sonra inşaat faaliyetleri başladı. Bu bölgede yaşayan sade vatandaşlar başta bu gelişmelerden çok memnundu. Çünkü toprakları değerlenmiş ve istihdam doğmuştu. Ancak topraklarını satan insanlar, açılan iş yerlerine istihdam edilmedikleri için hayal kırıklığına uğramışlardı. Ayrıca özellikle demir ve çelik fabrikalarının yıllarca baca yapmak yerine dumanı doğaya salmaları karşısında, yalnız insan sağlığını tehdit etmiyordu. Çiftçinin de başta zeytin olmak üzere her türlü tarım ürününe zarar veriyordu. Söz konusu, duman hakkında hala yapılması gereken çok iş vardır. Kurulan tesislerin üretimi için gerekli enerjinin temini noktasında, termik santral ve cüruf döküm alanlarına ihtiyaç doğması Foça ve çevresinde yaşayan insanlar için bardağı taşıran son damla olmuştur. Foça insanı termik santraline ve planlanan cüruf döküm alanlarına şiddetle karşıdır. Bugün Foça’nın tarımı, turizmi, denizi ve doğası için büyük bir tehdit olduğu artık gözle görülür durumdadır. Bu gelişmelere bile yeteri kadar direnemeyen Foça’yı başka dayatmalar ve tehlikeler de beklemektedir. Bunların başında Dünya’nın en büyük limanı olarak planlanan ve şu anda yapımı devam eden, Çandarlı limanı ve limanın yan etkileri olacaktır. Bilinen o ki Singapore, Rotterdam, South Loisiana, Shanghai, Hong Kong limanlarının yerleşim, işleyiş ve çevresine bakıldığında, malların nakliyesi için muazzam yol ağlarının olduğunu görürüz. Depolar, idari binalar, deniz nakliyat şirketleri, aracı kuruluşlar, tır ve konteynır parkları, çevrede yarı mamul imalathaneleri, oteller, yeme- içme, eğlence yerleri, yönetici, üst düzey yöneticilerinin ofisleri, araç parkları ve akla gelmeyecek yüzlerce değişik durumlar ve gelişmeler Aliağa, Çandarlı, Şakran, Yeni Şakran, Çaltıdere ve Ömerli Köyü ile beraber, kuzeyde Dikili’yi, güneyde Foça ve köylerini, kendi gelişim ve yayılma dinamikleri içerisinde sarıp sarmalayacaktır.

3- Doğudan

Bunun yanı sıra yapımı sürmekte olan İstanbul-İzmir otobanı bittikten sonra İzmir ile İstanbul arası 3.5 saate inecektir. 20 milyonluk şehrin İzmir aksına doğru daha da çoğalacak olan otomobil sayısı ile Foça’ya olan talep çok daha fazla olacaktır. Bu gelişmeler beklenenden çok hızlı gerçekleşecektir. Dolayısıyla Foça kuzey- güney ve doğudan üç boyutlu baskıya maruz kalacaktır.

BU GELİŞMELERE KARŞI, BUGÜNDEN NELER YAPMAK LAZIM!

Yukarıda pek çok eksiğine rağmen kaleme aldığım gerekçeler bir gerçektir. Bu gerçeklere karşın, 21.yy’ın temel ihtiyaçlarından bir tanesi,vizyon sahibi yöneticilerdir. Bu türden yöneticilere hayatın her alanında, dünden daha çok bu günlerde ihtiyaç vardır. Bizlere düşen vazife, vizyon sahibi olan, geleceği iyi analiz edip üzerine planlar yapabilmeyi becerebilen yöneticileri arayıp, bulup, seçip iş başına getirmektir. Bunun gereğine Foça ve çevresi için geçmiş yılara göre bu gün daha çok inanmaktayım. Çağdaş ve modern dünyada uzak diye bir mesafe kalmamıştır. Ancak küçük düşünceler maalesef hala hüküm sürmektedir. Bizler, Foça’da yaşayan insanlar olarak, bir yandan gelenek ve göreneklerimize Japonlar gibi sahip çıkarak, diğer yandan seçme ve yönetme yetenek ve marifetlerimizi geliştirerek, her türlü sivil toplum kuruluşlarını, özel kanun ile kurulmuş esnaf ve ticaret oda yöneticilerini, yerel yöneticileri seçerken özen ve ciddiyetle, vizyon sahibi insanları işbaşına getirmek zorunda olduğumuzu, ezber bozarcasına öğrenmemiz ve bilmemiz gerekmektedir. Dünyada ve çevremizde, her türlü gelişmeyi önceden sezerek yapılması gerekenleri zamanından çok önce tespit edip, planlayan, projelendiren, kaynaklarını bulan vizyon sahibi yöneticileri iş başına getirebilen halk, kendisinin ve yöresinin inkişafına katkı koyar, fayda sağlar. O bakımdandır ki seçimini doğru yapan beldeler, şehirler emsallerini geride bırakarak sosyal ve ekonomik düzeyde ileri gitmişlerdir. Bunun en canlı örneğini son yıllarda Alaçatı’da görmek mümkündür.

SONUÇ OLARAK:

Tıpkı Emekli Sandığı’nın diğer büyük şehirlerde yaptığı, işlettiği otellerin özel teşebbüse örnek teşkil ettiği gibi.

Ancak Foça’da o yıllarda hedeflenen turizm türü, “Kum – Deniz – Güneş” turizmi idi. Zaten turizm türlerinde de çok fazla zengin bir yelpaze yoktu. Her şey kum – deniz – güneş, tarih, merak, biraz da sağlık, turizmi ile sınırlıydı.

Bugün olduğu gibi öyle konferans turizminden, av turizmine – sörf turizminden, yat turizmine – eğlence turizminden, inanç turizmine – golf turizminden, dalış turizmine kadar giderek büyüyen bir yelpaze yoktu. Oysa bu güne gelindiğinde turizm sektörü içinde turizm çeşitliliği artarak çoğaldı. Bunların içinde en popüleri ve süreklilik gösterecek olanı;

BUNLAR MARKA TURİSTİK BUTİK ŞEHİR OLMANIN, OLMAZSA OLMAZIDIR.

Diğer taraftan her platformda, Foça’da güneş ve deniz turizminin tek başına turizm ekonomisini canlı tutmaya artık yeterli olmadığını, en kısa sürede tarih turizminin geliştirilmesinin şart olduğunu savunmakta ve daha fazla tarihi eserlerin çıkarılması, onarılması ve tanıtımına kadar bir dizi çare – tedbir – önlemin alınmasının gereğine inanmaktayım. Bu uğurda seçilmişlerin ve devletin her kademesine atanmış görevlilerin başlatacağı tüm projelerin halk ve yatırımcılar tarafından desteklenmesi gerekir.

Bu bağlamda biraz önce yukarıda bahsettiğim gibi Foça ve koyları emsallerinden “Sualtı ve Dalış Turizm Merkezi” olabilmesi için, içinde saklı ve diğerlerinden de üstün değerleri ile bir adım geride değildir.

Coğrafi, sanayi ve askeri olarak belki biraz kısıtlılıktan söz edebiliriz. Ancak unutmamak lazım ki Foça merkezinde bulunan Köy İşleri Kampı’ndan Yenifoça merkezine kadar oto yolu ile 22 kilometrelik sahil bandında sayamayacağımız kadar doğal güzellikler içerisinde bulunan koyların her birisinde veya ilgili bakanlıkların izin verebileceği, müsaade edebileceği en az 5-6 noktada dalış turizminin gerçekleşmesi için çalışmalar yapılabilir. Hatta bir başka deyişle bu iş için 5-6 noktaya bile ihtiyaç yoktur, büyük ve geniş bir koyda veya iki ada arasında belirlenecek dalış merkezinde birkaç suni olarak batırılmış, eski gemi, deniz aracı, örnekleri çoğaltılacak gereçlerle batıklar yaratılarak o bölgelerde, sualtı ve dalış turizminin önü açılabilir.

Bundan 7 sene önce Bodrum ilçesi Karaada bölgesinde iki savaş gemisi ile bir uçağın batırılışı ve bölgenin dalış turizmine açılışı sonucunda; resmi kayıtlara göre 7 yılda 350.000 kişi dalış yapmıştır. Bilindiği üzere dalış sporu pahalı bir spordur, dolayısıyla 350.000 kişinin bölgeye sağladığı maddi olarak getirisinin yanı sıra manevi olarak sağladığı hareketli ve katma değeri düşünelim. Foça’da dalış turizminin başlatılabilmesi halinde yılda 15-20 bin kişinin bile dalış için ilçemizi ziyaret etmesi ve konaklaması burada yaşaması ilçemiz turizm ekonomisini önemli ölçüde canlandırır.

Bodrum Su Altı Derneği (BOSAD) Ege Bölge Deniz Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı’nın desteği ile hayata geçirilen Karaada Yapay Resif ve Batık Projesi kapsamında Bodrum’a 4 mil mesafedeki Karada’nın Paçoz ve Kaçakçı koylarında 7 yıl önce, 37 Metrelik TCG Pınar 1 ve 29 Metrelik TCGS 115 Bordo nolu savaş gemileri ile C-47 Tipi savaş uçağı batırıldı. Bu batıklar, iki koya turist yağmasına neden oldu.

BOSAD’IN açıklamalarına göre; Türkiye’de ilk kez gerçekleştirilen sualtı ve dalış turizmi icin önem taşıyan projede uluslararası seyahat acenteleri ve tur operatörlerinin de destek verip yurt içi ve yurt dışında tanıtım ve rezervasyon yapmaları nedeniyle bir yıl içerisinde 350 binin üzerinde turist, uçak ve savaş gemisi batıklarını görmek için dalış yaptı. Dalış tutkunları, suyun 16 ile 30 metre derinliğindeki batıklardan geminin dümenine geçti. savaş uçağının içinde gezindi. Keyifli anlar da yaşayan sualtı tutkunları, bol bol da fotoğraf çekmenin keyfini yaşadı.

Son olarak ünlü Rus denizaltı fotoğrafçısı, 42 yaşındaki Andrey Nekrasov da batıklara dalış yapanlar arasında yer aldı. Çektiği resimler yakında dünyanın en önemli dergilerinden birisinde 4 sayfa olarak yayınlanacağını söyledi ve ‘’bu güzelliklerin daha çok tanıtılması gerekir’’ yorumunda bulundu.

BOSAD‘ın ifadesine göre ”yakın tarihte bölgede bir de helikopter batırılacağı ve dalış festivalleri düzenleneceği açıklandı. Tur acentaları uluslararası alanda dalış turizmi için rezervasyonlar yapmaya başladı. Tarih, kültür, mavi yolculuğun yanı sıra sadece dalış turizmi için Bodrum’a gelen turist sayısında büyük artış yaşanmaya şimdiden başlandı. 2014 yılında, bir de helikopterin suni olarak batırılması sonucu yalnız dalış için 500.000 turist bekleniyor.”

Yukarıda yazılı sadece bir örnekten çıkışla, demek isterim ki; bu tur plan ve organizasyonlar dışarıdan göründüğü kadar zor ve güç değildir. Sadece istemek -planlamak- ve mücadelesini vermek amaca doğru yol almak demektir.

Biz Foçalılar bundan sadece gurur duyar ve destekleriz.

NOT: 1275 tarihinde başlayarak, tüm Avrupa’ya Foça’dan yayılan “Foça MOR rengini” pek çok alanda, burada olduğu gibi kullanmaya başladım. (Bak: Orta Çağda Foça Moru)